ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
265
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » از خون بوذ و نشان وى آن بوذ كى باى و دست بخواب اندر روذ و روى سرخ بوذ و ركها خاسته و علاج وى فصد بوذ و اسهال بمطبوخ هليله زرد ، و ديكركونه از بلغم بوذ و علامات وى همان بوذ و ان صرع همان و علاج وى همان بوذ و علاج خداوندان فالج و صرع همان « 1 » . باب رعشه « 2 » رعشه را سبب يا ضعيفى « 3 » قوت نفسانى بوذ جنانك آن كسها را كه از سلطان بترسند و اندامهاء ايشان بلرزيدن « 4 » كيرد ، يا از ضعف قوت طبيعى جنانك بيماران را « 5 » بوذ از بس بيماريهاء كرم و غذا موافق داذن علاج وى بوذ و يا از « 6 » شراب خوردن بسيار بوذ و علاج وى شراب ناخوردن و بكرمابه خوى آوردن بوذ « 7 » و يا از بلغم بوذ « 8 » كى خواهذ تا « 8 » حركت را باز دارذ و طبيعت « 9 » اندامها مر او را نبديرذ و از خويشتن دفع كند دو كونه حركت متضاد بديد آيذ يكى سوىبرسو از قوّت ( f . 210 ) طبيعت اندام و ديكر « 10 » فروسو از كرانى بلغم و علاج اين هم « 11 » جن علاج فالج بوذ و يكى حبّ است نام وى « 12 » حبّ الرعشه اندر قرابادين محمد زكريا ان به كار دارذ و همه غذا « 13 » بكرنب دارذ و مغز خركوش و دايم بحبّ صبر اسهال كند و غذا نخودآب دارذ .
--> ( 1 - 1 ) - ف : ندارد ( 2 ) - ف : باب فى ذكر الرعشة ( 3 ) - ف : ضعف ( 4 ) - ف : بلزيدن ( 5 ) - ف : « را » ندارد ( 6 ) - ف : « از » ندارد . ( 7 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 8 - 8 ) - ف : و خواهد كه ( 9 ) - ب ه : و طبيعت نتواند . . . بازداشتن . . . م : و طبيعت نتواند ان بلاها را دفع كردن ( 10 ) - ف : افزوده . سوى ( 11 ) - ف : اينهمه ( 12 ) - ف : آن ( 13 ) - ب ه : نخوداب